Van bi có dùng để điều tiết lưu lượng được không? Van bi điều tiết lưu lượng có thể đáp ứng nhiệm vụ này nếu model được thiết kế cho chế độ điều tiết. Van bi đóng mở thông thường có thể làm giảm dòng khi mở một phần, nhưng khả năng giữ lưu lượng ổn định và chịu vận hành lâu ở vị trí đó phụ thuộc thiết kế của van và điều kiện đường ống.
1. Van bi là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Van bi là thiết bị lắp trên đường ống để đóng, mở hoặc điều tiết dòng nước, dầu, khí và các môi chất khác tùy thiết kế. Bộ phận đóng mở là một viên bi có lỗ xuyên tâm hoặc một phân đoạn bi. Van có thể vận hành bằng tay gạt, bộ điện hoặc bộ khí nén. Khi chọn van, cần xác định trước nhiệm vụ của nó trên đường ống, chẳng hạn cô lập bộ lọc để bảo trì hay giữ lưu lượng nước rửa ổn định.

Các bộ phận chính của van bi
| Bộ phận | Chức năng |
|---|---|
| Thân van và đầu nối | Thân chứa cụm bi và chịu áp suất của môi chất. Đầu nối ren, mặt bích hoặc kiểu nối khác phải phù hợp với đường ống. |
| Bi van | Tạo đường cho môi chất đi qua. Bi lỗ tròn thường gặp ở van đóng mở. Ở một số van điều tiết, bi hoặc phân đoạn bi có rãnh chữ V để kiểm soát mức thay đổi tiết diện theo góc xoay. |
| Đế van | Tì vào bề mặt bi để làm kín đường dòng khi đóng. Vật liệu đế cần phù hợp với môi chất, nhiệt độ và điều kiện vận hành. |
| Trục van | Truyền chuyển động từ tay gạt hoặc bộ truyền động xuống bi. |
| Gioăng trục và gioăng thân | Gioăng trục giúp ngăn rò ra ngoài ở vị trí trục xuyên qua thân. Gioăng thân làm kín các mặt ghép ở thiết kế có thân ghép. |
| Tay gạt hoặc bộ truyền động | Tạo lực xoay bi. Với van điều tiết tự động, bộ truyền động cần có khả năng đưa van đến góc mở được yêu cầu. |
Viên bi thay đổi dòng chảy như thế nào?
Ở van bi lỗ tròn hai ngã, khi mở hết, lỗ bi thẳng với đường ống. Khi xoay về phía đóng, phần lỗ còn trùng với đường ống nhỏ dần. Sau một phần tư vòng, phần đặc của bi chặn đường dòng. Ở van điều tiết chữ V, hình dạng rãnh giúp kiểm soát mức thay đổi khả năng thông dòng trong hành trình xoay.
Độ mở 50% mô tả vị trí của van, còn lưu lượng phụ thuộc cả diện tích thông dòng, chênh áp và trở lực của hệ thống. Ví dụ, nếu một nhánh khác trong hệ thống vừa đóng, áp suất tại van có thể đổi dù tay gạt đứng yên. Lưu lượng qua van khi đó cũng có thể đổi.
2. Van bi đóng mở và van bi điều tiết khác nhau ở đâu?
| Loại van | Cấu tạo và cách sử dụng | Điểm cần xác nhận |
|---|---|---|
| Van bi đóng mở | Thường có lỗ tròn và dùng ở hai vị trí mở hết hoặc đóng hết để cấp dòng và cô lập đường ống. | Kiểm tra tài liệu của model trước khi vận hành lâu ở vị trí mở một phần. |
| Van bi điều tiết lưu lượng | Có thể dùng bi hoặc phân đoạn bi có rãnh chữ V. Hình dạng rãnh giúp nhà sản xuất định hình mức thay đổi khả năng thông dòng theo góc xoay. | Đọc đường đặc tính lưu lượng, dải điều tiết, chênh áp cho phép và khả năng đóng kín của model. |
Khi van mở hé, dòng đi qua tiết diện hẹp với vận tốc cục bộ cao hơn. Tùy môi chất và chênh áp, vùng quanh bi và đế có thể mòn, phát tiếng ồn hoặc rung. Với chất lỏng, nếu áp suất cục bộ hạ dưới áp suất hơi rồi phục hồi ở phía sau, bọt hơi có thể hình thành và sụp vỡ, gây xâm thực. Khi chọn van, hãy đánh giá điều kiện làm việc ở cả mức lưu lượng thấp và cao.
Khi đường ống cần vật liệu chống ăn mòn, hãy đối chiếu mác inox, đế và gioăng của van bi inox với môi chất. Nếu van phải làm việc thường xuyên ở vị trí mở một phần, hãy kiểm tra thêm khả năng điều tiết của model.
3. Van bi điều tiết tự động hoạt động thế nào?
Trong một hệ giữ lưu lượng tự động, đồng hồ đo lưu lượng gửi giá trị thực về bộ điều khiển. Bộ điều khiển so sánh giá trị đó với mức đặt, sau đó ra lệnh cho bộ truyền động điện hoặc khí nén thay đổi góc mở. Bộ định vị hoặc cơ cấu phản hồi vị trí giúp bộ truyền động đạt góc yêu cầu. Đồng hồ tiếp tục đo để bộ điều khiển hiệu chỉnh khi áp suất hoặc nhu cầu thay đổi.

Ví dụ, tuyến nước rửa cần giữ 30 lít/phút. Khi nhánh bên cạnh mở và lưu lượng tuyến rửa giảm, bộ điều khiển có thể tăng độ mở nếu hệ thống còn đủ chênh áp và van còn hành trình. Mức 30 lít/phút là giá trị đặt minh họa. Cần xác định lưu lượng thực tế theo quy trình.
Khi đặt hàng, hãy hỏi rõ bộ truyền động nhận lệnh đóng mở hai vị trí hay nhận lệnh điều khiển góc mở. Với hệ giữ lưu lượng, cần xác nhận cả tín hiệu điều khiển, phản hồi vị trí và trạng thái van khi mất nguồn nếu quy trình có yêu cầu.
Với hệ thống dùng nguồn điện, hãy kiểm tra van bi điều khiển điện có nhận lệnh đặt góc mở hay chỉ nhận lệnh đóng mở. Nếu hệ thống có nguồn khí nén, hãy xác nhận van bi điều khiển khí nén có bộ định vị phù hợp với tín hiệu điều khiển và hành trình yêu cầu.
4. Chọn van theo công việc trên đường ống
- Cô lập bộ lọc để bảo trì. Nếu nhiệm vụ là ngắt hoặc cấp dòng qua bộ lọc, hãy chọn van đóng mở phù hợp với đường ống và yêu cầu làm kín.
- Giữ lưu lượng nước rửa. Nếu lưu lượng cần ổn định khi các nhánh khác bật tắt, hãy xác định dải lưu lượng và chênh áp rồi xem xét van điều tiết kết hợp đồng hồ đo và bộ điều khiển.
- Cấp dầu theo mẻ. Nếu chỉ cần ngắt khi đủ lượng, hệ có thể dùng chức năng đóng mở theo tín hiệu của bộ định lượng. Nếu còn phải giữ tốc độ cấp hoặc giảm dòng trước khi kết thúc mẻ, hãy xác định riêng yêu cầu điều tiết và điều kiện làm việc ở từng giai đoạn.

5. Thông số cần gửi khi chọn van bi điều tiết
| Thông tin | Dùng để xác định |
|---|---|
| Môi chất, nhiệt độ, độ nhớt hoặc cặn nếu có | Vật liệu thân, bi, đế và gioăng phù hợp. |
| Lưu lượng nhỏ nhất, thường dùng và lớn nhất | Dải điều tiết cần đáp ứng và hệ số lưu lượng Kv hoặc Cv. |
| Áp suất trước và sau van tại các chế độ | Chênh áp qua van và điều kiện có thể gây ồn, mòn hoặc xâm thực. |
| DN, kiểu nối và không gian lắp | Khả năng lắp vào đường ống và bố trí bộ truyền động. |
| Nguồn điện hoặc khí, tín hiệu và vị trí khi mất nguồn | Cấu hình điều khiển phù hợp với hệ thống. |
DN là kích thước danh nghĩa của đầu nối. Hai van cùng DN có thể có hệ số lưu lượng khác nhau, vì vậy hãy đối chiếu cả thông số kết nối và khả năng điều tiết của model.
Tài liệu đối chiếu van bi điều tiết lưu lượng
Van bi điều tiết lưu lượng cần được kiểm tra theo hồ sơ của đúng model và điều kiện sử dụng. Tham khảo catalogue Fisher Vee-Ball cho phần kỹ thuật, đồng thời yêu cầu bản vẽ và thông số của cấu hình dự kiến.
6. Địa chỉ cung cấp và thông tin đặt hàng
CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ ĐIỆN TS tiếp nhận yêu cầu tư vấn van bi theo môi chất, lưu lượng và cách điều khiển. Quý khách có thể yêu cầu catalogue, thông số kỹ thuật, báo giá, hồ sơ CO/CQ và thông tin bảo hành theo từng model.
- Trụ sở Hà Nội — Số 55A, xóm 10, thôn Kim Hoàng, xã Sơn Đồng.
- Điện thoại/Zalo — 0986010961
- Email — thietbidients97@gmail.com
Khi gửi yêu cầu, hãy đính kèm sơ đồ đường ống hoặc thông số vận hành để đối chiếu cấu hình. Liên hệ Thiết Bị Điện TS.


















